EMG i adaptacja samochodu osoby z niepełnosprawnością

Prowadzisz samochód? Nie każdy może to robić „po prostu tak”

Dla większości ludzi wsiadanie za kierownicę to czynność automatyczna. Ale co, jeśli po urazie rdzenia kręgowego, udarze czy w przebiegu choroby neurologicznej Twoje mięśnie nie pracują tak jak kiedyś?

Centrum Usług Motoryzacyjnych Instytutu Transportu Samochodowego (ITS) zajmuje się właśnie tym problemem. To miejsce, gdzie osoby z niepełnosprawnościami ruchowymi mogą liczyć na wsparcie w kwestii doradztwa dotyczącego zarówno adaptacji samochodu, orzecznictwa czy samego szkolenia na kierowcę.

Pod koniec kwietnia nasz zespół przeprowadził tam szkolenie z elektromiografii powierzchniowej (sEMG) i treningu biofeedback.

Co mierzy EMG u kierowcy i dlaczego to ważne?

Elektromiografia powierzchniowa pozwala obiektywnie ocenić pracę mięśni podczas jazdy. Nie siłę – ale wydatek energetyczny układu nerwowego.

Dlaczego to ma znaczenie? Kierowca ze spastycznością, po urazie rdzenia czy z ograniczeniami ruchowymi często funkcjonuje na podwyższonym napięciu mięśniowym. Oznacza to:

• Szybsze zmęczenie za kierownicą
• Wolniejsze reakcje w sytuacjach drogowych
• Większy wysiłek przy każdym ruchu kierownicą, hamulcem czy gazem

sEMG daje twarde dane – nie subiektywną ocenę, a liczby w mikrowoltach. Na tej podstawie można porównać, jak ciało reaguje na różne systemy adaptacyjne: sterowanie ręczne drążkiem vs. obręczą elektroniczną, tempomat aktywny vs. jazda manualna. I wybrać to, co obiektywnie odciąża ciało.

Do tego typu pomiarów stosujemy elektromiograf MyoPlus2 Pro – dwukanałowy system sEMG z oprogramowaniem komputerowym, który pozwala na jednoczesny pomiar i wizualizację aktywności dwóch grup mięśniowych. 

Biofeedback – trening, który zmienia parametry

Trening biofeedback EMG pozwala osobie z podwyższonym napięciem mięśniowym nauczyć się świadomej relaksacji. Pacjent widzi na ekranie wizualizację pracy swoich mięśni i uczy się je kontrolować.

W kontekście kierowców oznacza to możliwość:

• Obniżenia napięcia spoczynkowego przed jazdą
• Stabilizacji napięcia w trakcie jazdy
• Zmniejszenia wydatku energetycznego – a tym samym wydłużenia czasu bezpiecznej jazdy

Wiele funkcji układu nerwowego – nawet tych uszkodzonych – można poprzez systematyczny trening znacząco poprawić. Nie zawsze do pełnej normy, ale czasem poprawa o kilkadziesiąt procent wystarcza, żeby osoba mogła bezpiecznie prowadzić samochód z odpowiednimi adaptacjami.

Próby drogowe – jak to wygląda w praktyce

Mieliśmy okazję uczestniczyć w próbach drogowych w ITS. Odpowiednio przygotowany kierowca w prawidłowo zaadaptowanym samochodzie prowadzi tak, że z zewnątrz nie widać żadnej różnicy. Wszystko odbywa się płynnie i bezpiecznie.

To potwierdza, że połączenie rehabilitacji (biofeedback, stabilizacja napięcia) z właściwą adaptacją pojazdu daje realne efekty.

Dwa kierunki – rehabilitacja i adaptacja

Praca z kierowcami z niepełnosprawnościami łączy dwa światy:

• Rehabilitacja – poprawa sprawności mięśniowej, stabilizacja napięcia, trening biofeedback, ewentualnie elektrostymulacja TENS
• Adaptacja pojazdu i odpowiednie przeszkolenie kierowcy – dobór urządzeń wspomagających (gaz/hamulec w ręku, gałki na kierownicy, systemy elektroniczne) oraz odpowiednie wdrożenie kierowcy tak, by był za ich pomocą sprawnie kierować pojazdem.

sEMG łączy oba kierunki – dostarcza obiektywnych danych zarówno o postępach rehabilitacji, jak i o efektywności poszczególnych adaptacji.

Dla kogo to ważne?

Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich zmaga się z ograniczeniami ruchowymi po urazie, chorobie neurologicznej czy z powodu spastyczności – warto wiedzieć, że droga do samodzielnego prowadzenia samochodu nie musi być zamknięta. Obiektywna diagnostyka EMG i trening biofeedback mogą być pierwszym krokiem.

Jeśli jesteś fizjoterapeutą, neurologiem czy specjalistą rehabilitacji – te same narzędzia i metody, które wspierają badania w ITS, możesz wdrożyć w swojej praktyce. sEMG pozwala pracować na danych zamiast na domysłach – niezależnie od tego, czy Twoim pacjentem jest kierowca, osoba po udarze czy dziecko z MPDz.

Więcej informacji

Chcesz dowiedzieć się więcej o sprzęcie EMG i szkoleniach?
👉 innomed.pl/emg

Masz pytania o zastosowania sEMG w swojej praktyce? Zapraszamy do kontaktu – tel. 607 593 632 lub [email protected]

⚕️ 📋 To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. NeuroTrac MyoPlus Pro – wyrób przeznaczony do rehabilitacji EMG Biofeedback i FES – stymulacji mięśni i nerwów. Producent: Verity Medical Ltd. Reklama: Innomed, Poznań.

Zobacz wszystkie elektromiografy →