Spastyczno??

AUTOR: admin

PUBLIKACJA: 14 marca 2014

wró? do spisu

08 Spastyczno??, to du?y problem terapeutyczny u pacjentów z uszkodzeniami o?rodkowego uk?adu nerwowego w wyniku urazu mózgu, udaru, urazów rdzenia, pora?enia mó?gowego  i wielu innych przyczyn.  Mo?e by? leczona o wiele skuteczniej, bez ubocznych dzia?a? chemii, przy zastosowaniu kilku nieskomplikowanych zasad post?powania terapeutycznego.

Spastyczno??  stanowi ogromny problem dla pacjentów neurologicznych po udarach, urazach kr?gos?upa (URK) lub g?owy, z mózgowym pora?eniem (MPDz), przepuklin? oponowo rdzeniow? i in. Powoduje wzmo?one napi?cie mi??ni lub niekontrolowane skurcze, czasami o du?ej sile. Ruchy dowolne s? utrudnione lub niemo?liwe. Pacjent odczuwa bóle mi??ni, a skracanie si? muskulatury i ?ci?gien skutkuje przykurczami w stawach, co utrudnia rehabilitacj? i zabiegi higieniczne. Jakkolwiek spastyczno?? najcz??ciej dotyczy mi??ni ko?czyn, to mo?e obejmowa? równie? inne partie cia?a jak: korpus, mi??nie karku, mi??nie dna miednicy, mi??nie twarzy, struny g?osowe i in.

Wi?kszo?? Pacjentów, fizjoterapeutów i lekarzy, którzy borykaj? si? z pokonaniem spastyczno?ci, posiada ugruntowane przekonania na temat niewielkich mo?liwo?ci jej leczenia. Stosuje si? farmakoterapi? lub objawowe, chirurgiczne leczenie skutków spastyczno?ci. Metody fizjoteraputyczne objemuj? tonoliz? (metod? Hufschmidta), oklejanie stawów ta?m? (tape), krioterapi? i terapi? ruchow? wg ró?nych metod. S? to metody pomagaj?ce dora?nie i niestety, o ile mo?na uzyska? okresowe obni?enie spastyczno?ci, to w d?u?szym okresie efekty tych terapii nie s? zadowalaj?ce. Istniej? jednak skuteczne i nieinwazyjne metody, niestety rzadko stosowane, których upowszechnienie mo?e znacz?co obni?y? spastyczno?? a nawet j? pokona?. Niewielkie jeszcze zainteresowanie nowoczesnymi metodami rehabilitacji neurologicznej z wykorzystaniem sEMG i FES wynika przede wszystkim z braku wiedzy. Wybitny polski neurofizjolog prof. Ryszard Kinalski, autor podr?cznika „Neurofizjologia dla neurorehabilitacji” stwierdzi? w wywiadzie* cyt: „Studenci si?gaj? po podr?czniki prof. Konarskiej i prof. Miki napisane w latach 70-tych ubieg?ego wieku. [Rehabilitacja w praktyce nr 3/2011].

Uszkodzenie górnego neuronu powoduje nie tylko utrat? kontroli napi?cia mi??ni, ale równie? modyfikacj? strategii sterowania ich czynno?ci?. Rozwija si? zespó? zaniedbywania stronnego oraz sk?onno?? do kompensacji niedow?adu poprzez aktywizowanie czynnych grup mi??niowych. W o?rodkach sterowania skurczem tworzy si? nowy schemat dzia?ania a mi??nie pora?one spastycznie ulegaj? degeneracji. Degeneruj? nie tylko mi??nie, ale równie? o?rodki regulacji napi?cia mi??ni (skupiska neuronów w mózgu i rdzeniu kr?gowym decyduj?ce o wielko?ci napi?cia kierowanego do poszczególnych grup mi??ni). Dla zapobiegania zjawiskom degeneracji, istotne jest jak najwcze?niejsze podj?cie regularnej terapii i prowadzenie jej do skutku, codziennie, nawet przez wiele miesi?cy. Zaburzenia metaboliczne spowodowane wzmo?onym napi?ciem spoczynkowym mi??ni i pogorszeniem ukrwienia, s? nieod??cznym elementem spastyczno?ci. Wzmo?one napi?cie utrudnia kr??enie krwi i limfy, czyli dostarczanie sk?adników od?ywczych oraz powoduje zaleganie w mi??niach sk?adników przemiany materii. Powoduje to ból i wiele innych komplikacji. W spastyczno?ci, objawy neurologiczne i metaboliczne nak?adaj? si?. Pogorszenie ukrwienia powoduje zanik wolnokurcz?cych si? jednostek ruchowych (typu S). Je?li zanikaj? jednostki typu S, to przewa?aj? jednostki szybkokurcz?ce si? (typu FR i FF), mi?sie? jest gorzej ukrwiony, mniej odporny na zm?czenie, skurcze staj? si? szybkie i wygórowane poniewa? w?ókna FR i FF, dwukrotnie szybciej przewodz? o?rodkowy bodziec do skurczu ni? w?ókna S. W?ókna FR i FF reaguj? szybko i z du?? si??, ale i znacznie szybciej si? m?cz?. Ich zapotrzebowanie na energi? jest znaczne. Nag?e, silne skurcze i m?czliwo?? s? typowe u pacjentów spastycznych. Przykurcze w stawach s? wynikiem przewagi skali potencja?ów ruchowych mm. zginaczy. ich masa jest z regu?y znacznie wi?ksza ni? masa zginaczy, zawieraj? tez procentowo wi?cej jednostek ruchowych. Po pocz?tkowym po uszkodzeniu zwiotczeniu wszystkich grup mi??ni, kiedy powraca napi?cie przy zaburzonych o?rodkach jego regulacji, przewaga ta ujawnia si? w postaci nasilaj?cej si? spastyczno?ci.  Lokalna elektrostymulacja antagonistów (prostowników) nie tylko wzmacnia stymulowane mi??nie, poprawia ich ukrwienie i metabolizm, ale równie? przesy?a informacje do o?rodkowego uk?adu nerwowego, pozwalaj?ce na odbudow? mechanizmu regulacji napi?cia mi??ni. Z kolei obwodowa stymulacja nerwów ruchowych, ?agodnymi impulsami pr?du niskiej cz?stotliwo?ci, dzia?a sedatywnie i obni?a poziom napi?cia we wszystkich grupach mi??ni oraz poprawia przewodzenie impulsów nerwowych do i z o?rodków koordynacji napi?cia.

Porównanie zapisów EMG napi?cia spoczynkowego mi??ni prostowników i zginaczy nadgarstka u pacjentki 6 mies. po udarze niedokrwiennym, rehabilitowanej od udaru.          Dzi?ki wizualizacji otrzymujemy obiektywne i zrozumia?e dla pacjenta wyniki badania

 spast1

     Napi?cie spoczynkowe przed zastosowaniem stymulacji FES

                                                                                                  

 

 

 spast2

 

Spadek napi?? o ponad 50% po 15 minutach FES

 

 

 

 Zjawisko neurogenezy czyli tworzenia si? nowych neuronów i neuroplastyczno?ci czyli powstawania po??cze? mi?dzy neuronami (ci?gle ma?o poznane i wykorzystywane w leczeniu), pozwala wytrwa?ym podnosi? lub odzyska? sprawno?? po uszkodzeniu nerwów w wyniku udaru, urazu lub chorób neurodegeneracyjnych. Aby poprawi? p?ynno?? ruchów lub trwale obni?y? spastyczno??, niezb?dne jest regularne dostarczanie bod?ców do mózgu poprzez stymulowanie uk?adu nerwowego i mi??ni do czynno?ci i ogromna liczba powtórze?. Ile ? Na pewno nie tyle co na 20-stu zleconych zabiegach stymulacji lub kilkutygodniowych pobytach w o?rodku rehabilitacji. Odbudowa programu sterowania czynno?ci? mi??ni wymaga wielu tysi?cy regularnych powtórze?. Je?eli przypomnisz sobie, po ilu miesi?cach prób, zdrowe dziecko trafia bezb??dnie ?y?k? do buzi lub stabilnie chodzi to zrozumiesz, ?e pacjenci neurologiczni potrzebuj? wi?cej powtórze? i stymulacji o odpowiednich parametrach ni? mo?e im zapewni? terapia w ramach finansowania przez NFZ. Mo?liwo?ci poprawy funkcji zale?? od stopnia zaanga?owania si? pacjenta w rehabilitacj? i sposobu jej realizowania. Nawet du?y, spowodowany mózgowym pora?eniem, istniej?cy od wielu lat niedow?ad ?atwiej jest pokona? przy wykorzystaniu opisanych poni?ej metod. Voss i wspó?autorzy udowodnili przyspieszony wzrost aksonów, koreluj?cy z powrotem funkcji u pacjenta wybudzonego po 19 latach ze ?pi?czki. Uszkodzony akson jest nie tyle niezdolny do wzrostu, ale jego potencja? regeneracji jest hamowany przez otoczenie (nisk? aktywno?? s?siaduj?cych neuronów) i ograniczenie bod?ców stymuluj?cych potrzeb? odbudowy po??cze?. Stymulacja funkcjonalna (FES) aplikowana wzd?u? nerwów lub w obszarze niedow?adnych mi??ni mo?e zapewni? nawet wielogodzinny dop?yw bod?ców i pozytywnie wp?yn?? na procesy neuroregeneracyjne. [Voss HU i wsp.,Possible axonal regrowth in late recovery from the minimally conscious state.  J Clin Invest. 2006 Jul;116(7):2005-11.]


Metody leczenia spastyczno?ci

Farmakoterapia

Najcz??ciej polecane i stosowane s? ?rodki farmakologiczne, które obni?aj? wzmo?one napi?cie mi??ni, dopóki maj? odpowiednie st??enie we krwi. Farmakoterapia nie powoduje poprawy o?rodkowej kontroli czynno?ci mi??ni, chocia? zmniejsza dokuczliwo?? objawów dla pacjenta i u?atwia prowadzenie ?wicze? rehabilitacyjnych. Jest to pomoc dora?na, przynosz?ca pacjentom ulg? i popraw? jako?ci ?ycia.

Zabiegi neurochirurgiczne lub ortopedyczne

(wyd?u?anie ?ci?gien, przeszczepy mi??ni, usuwanie skutków skostnie? i in.) podnosz? znacz?co komfort ?ycia pacjentów, czasami wr?cz decyduj? o mo?liwo?ci samodzielnego poruszania si?. O potrzebie i zakresie zabiegu zawsze decyduje lekarz-specjalista. Niestety, jak ka?da chirurgia, zabiegi ortopedyczne s? inwazyjne i kosztowne. Nie tyle s? metod? leczenia spastyczno?ci co jej skutków ubocznych. Z regu?y s? wykonywane w okresie kilku lat od wyst?pienia przyczyny spastyczno?ci. W oparciu o moje do?wiadczenia, niew?tpliwie
 zarówno potrzeba jak i zakres tych operacji móg?by by? znacznie mniejszy, gdyby jak najszybciej po wyst?pieniu pora?enia spastycznego wdro?ono codzienne zabiegi stymulacji funkcjonalnej mi??ni i nerwów w po??czeniu z odpowiednimi ?wiczeniami.

Rehabilitacja

stwarza najwi?ksze szanse trwa?ej poprawy sterowania czynno?ci? mi??ni i dzia?a najlepiej, kiedy stanowi po??czenie kinezyterapii i fizykoterapii i jest wykonywana bez d?u?szych przerw. Najlepiej codziennie, we w?asnym domu z okresow? kontrol? w specjalistycznym gabinecie lub o?rodku. W kinezyterapii wykorzystuje si? metody Vojty lub PNF, których autorzy zach?caj? do równoleg?ego korzystania z fizykoterapii. Niestety, w praktyce rzadko kiedy ??czy si? terapi? ruchow? z fizykoterapi?. Ponadto, brak jest informacji o rodzaju(ach) niezb?dnej fizykoterapii i jej konkretnych parametrach, wi?c ka?dy stosuje tak? metodyk? jak? zna, czyli nie zawsze optymalnie najlepsz? dla pacjenta.  Zarówno czas, jaki mo?e po?wi?ci? terapeuta pacjentowi w ci?gu dnia (z regu?y maksimum 60 minut czyli po kilkana?cie minut na grup? mi??ni) jak i krótkotrwa?e i nie stosowane regularnie zabiegi fizykalne, maj? jedynie niewielki wp?yw na normalizacj? pracy o?rodków sterowania czynno?ci? mi??ni. St?d utrwala si? przekonanie, ?e spastyczno?c trudno jest pokona? i wi?kszo?c pacjentów po udarach czy z pora?eniem mózgowym, leczonych j.w. latami, nadal si? z ni? boryka. Próby uzyskania dobrych wyników leczenia w ramach 2 - 3 tygodniowych pobytów na rehabilitacji  czy te? 10 lub nawet 50 zabiegów fizykoterapii (zak?adam, ?e poprawnie realizowanej) w ramach finansowania przez NFZ s? z góry skazane na niepowodzenie bo ich sposób realizacji jest sprzeczny z naukowymi podstawami terapii spastyczno?ci. Skuteczna terapia, czyli ukszta?towanie nowych lub reorganizacja istniej?cych po??cze? nerwowych, zbudowania "programu" reguluj?cego napi?cie mi??ni w sposób prawid?owy, wymaga codziennego i poprawnego! zastosowania zasad omówionych poni?ej.  Pobyt w o?rodku rehabilitacji powinien polega? g?ównie na ustaleniu metody i parametrów zabiegowych, które przynosz? pacjentowi najwi?cej korzy?ci, udokumentowaniu tych korzy?ci obiektywn? metod? badawcz? (powierzchniowa elektromiografia i EMG-biofeedback) i nauczeniu pacjenta (opiekuna) zasad stosowania terapii codziennie, po powrocie do domu. Subiektywne skale oceny spastyczno?ci ( Lovet'a, Ashwort'a) s? u?yteczne dla specjalisty, kóry nie dysponuje urz?dzeniem do EMG, ale ca?kowicie niezrozumia?e dla pacjenta. O wiele bardziej komunikatywny jest zapis czynno?ci mi??ni zwizualizowany na ekranie w postaci krzywej i obiektywne warto?ci liczbowe. Ju? samo pokazanie pacjentowi, ?e zastosowane metody obni?aj? spastyczno??, ma dzia?anie terapeutyczne i zach?ca go do podj?cia czy kontynuowania zaleconych metod dzia?ania.

Porównanie zapisów czynno?ci mi??ni    antagonistycznych uda w te?cie prostowania nogi w kolanie u pacjentki l.22 z pora?eniem mózgowym (rehabilitowanej od dziecka 3-x 4 w tyg). Znacznego stopnia spastyczno?? zginaczy uda i brak wyprostu w stawie kolanowym. Linia niebieska reprezentuje czynno?? mi??nia dwug?owego (zginacza) a linia czerwona - mi??nia prostego uda (prostownika) przed i po stymulacji w trybie ETS.

spast5

Zapis czynno?ci przed terapi? ETS-ogromna przewaga zginaczy i bardzo wysoki globalny poziom spastycznych napi??. Aktywno?? zginaczy jest 6-krotnie wi?ksza ni? prostowników.

spast6 Zapis po terapii ETS - widoczny globalny spadek spastyczno?ci i przewaga prostowników w proporcji 1:2 [prawid?owa proporcja to 1: 4 a nawet 1:5]

 Metody fizykoterapii spastyczno?ci stosowane w INNOMED

Spo?ród zabiegów fizykoterapeutycznych do samodzielnego stosowania przez pacjentów, najwa?niejsz? rol? w terapii pacjentów spastycznych pe?ni?: stymulacja funkcjonalna (FES), elektrostymulacja mi??ni (EMS), ?wiczenia EMG – biofeedback oraz stymulacja sterowana zapisem EMG tzw.ETS (Electromyographic Triggered Stimulation). Istnieje bogata literatura naukowa dokumentuj?ca dobre efekty stosowania wymienionych metod. Aktualnie, jedynie nieliczne uczelnie medyczne w Polsce ujmuj? wiedz? na ten temat w programach nauczania. Jeszcze rzadziej mo?na si? zetkn?? z tymi metodami w praktyce o?rodków rehabilitacji. Sprawdzone i skuteczne urz?dzenia do domowej terapii s? ?atwe w obs?udze i pozwalaj? znacznie przyspieszy? odzyskanie sprawno?ci. Dobór zabiegów oraz ich parametry powinien okre?li? specjalista po zapoznaniu si? ze stanem pacjenta. Podstaw? do ustalnia optymalnie najlepszych parametrów zabiegów jest wykonanie powierzchniowej elektromiografii z wizualizacj? czynno?ci mi??ni. Badanie to pozwala nie tylko na ocen? wp?ywu zastosowanych parametrów na popraw? czynno?ciow?, ale równie? na monitorowanie post?pów. Jest to niezwykle wa?ne, poniewa? nawet obni?enie warto?ci potencja?ów czynno?ciowych o 100%  w wyniku zastosowanej stymulacji funkcjonalnej, nie powoduje natychmiastowej poprawy zginania w stawach. Pojawia si? ona dopiero popo??czeniu zabiegów stymulacji z odpowiednimi ?wiczeniami ruchowymi realizowanymi w trybie biernym lub, je?li to tylko mo?liwe, czynnym. Oprócz ustalenia w badaniu obiektywnie najlepszych parametrów stymulacji i zaprogramowania stymulatora, szkolimy pacjentów (opiekunów) z metodyki realizacji terapii.

Jedynie rehabilitacja s?u?y odbudowie lub poprawie dowolnego sterowania czynno?ci? mi??ni.

Odpowiednio prowadzona, rehabilitacja zawsze przynosi istotn? popraw? funkcjonaln? bez wzgl?du na wiek pacjenta i czas od wyst?pienia spastyczno?ci. Nawet u pacjentów cierpi?cych na spastyczno?? ponad 30 lat mo?na uzyska? znacz?ce obni?enie spastyczno?ci i lepsz? jako?? chodu, obni?enie m?czliwo?ci, popraw? ukrwienia. Systematyczne zabiegi (a nie „od turnusu do turnusu”) owocuj? wspania?ymi rezultatami. Przerwy w terapii d?u?sze ni? kilka dni szkodz? procesowi leczenia. Pacjent (lub opiekun) powinien respektowa? zalecenia dotycz?ce ?wicze? ruchowych, terapii EMG-biofeedback i zabiegów elektrostymulacji, poniewa? dopiero po??czenie tych metod przynosi najlepsze rezultaty. Spo?ród pacjentów ze spastyczno?ci? po udarach, URK lub MPDz stosuj?cych si? do tych zasad, prawie wszyscy mogli w krótkim czasie odstawi? leki obni?aj?ce spastyczno??. Praca fizjoterapeuty z pacjentem staje si? znacznie ?atwiejsza a jej wyniki o wiele lepsze.       

Napi?cie spoczynkowe mi??ni antagonistycznych uda u pacjentki z pora?eniem mózgowym monitorowane za pomoc? powierzchniowej elektromiografii. W Wyniku terapii metodami opisanymi w artykule uzyskano normalizacj? napi?? anatagonistów, pe?en wyprost w kolanie, popraw? chodu, zmniejszenie m?czliwo?ci.           

spast3

 Warto?ci napi??  przed rozpocz?ciem terapii:  zginacze 286 mikrovolt, prostowniki 36 mikrovolt
                  spast4

 

 

 

                                                                                                                                                                                                              Warto?ci napi??   po 3 miesi?cach terapii: zginacze   2,7 mikrovolt, prostowniki 2,4 mikrovolt
                                                                                                                                                                  
Spastyczno??, o czym ma?o si? mówi, ma kilka wymiarów:
1. Neurologiczny – uszkodzenie struktur nerwowych i modyfikacja strategii sterowania czynno?ci? mi??ni antagonistycznych
2. Metaboliczny – zwi?zany z pogorszeniem ukrwienia mi??ni (obni?enie poda?y tlenu, bia?ek budulcowych, dysproporcje w sk?adzie neuromediatorów, obni?enie ciep?oty, zaleganie metabolitów)
3. Histologiczny – dewaskularyzacja tkanki mi??niowej i uwstecznienia troficzne które prowadz? do wzrostu ilo?ci w?ókien fazowych (FR,FF) i deficytu w?ókien tonicznych (S)
4. Fizjologiczny – pogorszenie zdolno?ci motorycznych (si?y, stabilno?ci skurczu, p?ynno?ci ruchu, czasu reakcji) wskutek utrzymywania si? wzmo?onego napi?cia i utrudnionej restytucji powysi?kowej
5. Emocjonalny – zwi?zany z postrzeganiem w?asnych ogranicze? i szans na ich przezwyci??enie. Utrzymuje si? silny stres i obawy o odzyskanie sprawno?ci.
Uwzgl?dnij ka?dy z tych wymiarów w terapii a ?atwiej pokonasz spastyczno??.

W 1996 Arthur i Sharon Eberstein udowodnili, ?e to g?ównie aktywno?? mi??ni, stanowi najwa?niejszy czynnik regulacji specyficznych fizjologicznych i biochemicznych w?asno?ci w?ókien mi??niowych. Czynniki neurotroficzne pe?ni? rol? wspieraj?c?. [„Electrical stimulation of denervated muscle is it worthwhile? „Medicine & Science in Sports & Exercise. 28(12):1463-1469, December 1996. Eberstein A., Eberstein S.] Jedyn? metod? pozwalaj?c? na regularne pobudzanie czynno?ci niedow?adnych mi??ni do skurczu t??cowego jest elektrostymulacja. W przypadku pacjentów neurologicznych musi to by? stymulacja ?agodna, ale powtarzana 2 – 3 razy dziennie. Je?eli spotka?e?/a? si? z opini?, ?e elektrostymulacja nasila spastyczno??, powoduje oparzenia lub, ?e stosuj?c elektrostymulacj? trzeba robi? przerwy, to ta opinia jest prawdziwa jedynie w odniesieniu do ?le wykonywanej elektrostymulacji (najcz??ciej za silnej). Kilkana?cie lat obserwacji efektów stymulacji funkcjonalnej u pacjentów neurologicznych upowa?nia mnie do stwierdzenia, ?e poprawnie wykonywane zabiegi zawsze s?u?? lepszym efektom rehabilitacji.

Je?eli dokucza Tobie spastyczno??:
1. Uwierz, ?e konsekwentne i prawid?owe dzia?anie opisanymi w artykule metodami powoduje ograniczenie spastyczno?ci. Zawsze.

2.Skorzystaj, je?li tylko mo?esz z powierzchniowej elektromiografii, EMG-biofeedback'u, terapii ETS. Tego co zobacz? Twoje oczy i co odczujesz widz?c wp?yw Twojej ?wiadomo?ci i stymulacji funkcjonalnej na obni?enie napi?cia mi??ni, nie zast?pi ?adna opinia najlepszego nawet specjalisty.

3. Ustal z Twoim terapeut? w?a?ciwy dla Ciebie dobór ?wicze? i parametrów stymulacji mi??ni tak, aby zagwarantowa? wzrost ilo?ci w?ókien tonicznych i naczy? w?osowatych w mi??niach. Po??cz ?wiczenia ze stymulacjami. Buduj zdolno?? do wykonywania powolnych, p?ynnych ruchów. 

4. Dbaj o kr?gos?up i prawid?ow? postaw?. Kontroluj ruchy ko?czyn, aby by?y jak najbardziej poprawne i ekonomiczne

5.Nigdy nie rób nic "na si??" ani nie pozwalaj na agresywne metody dzia?ania o du?ym nat??eniu (masa?e, rozciaganie, elektrostymulacje itd). Kszta?towanie prawid?owych po??cze? w o?rodkach sterowania czynno?ci? mi??ni wymaga stymulacji a nie dra?nienia uk?adu nerwowego.

6. Stosuj regularnie ?wiczenia rozci?gaj?ce spastyczne mi??nie. Sama stymulacja to za ma?o, podobnie zreszt? jak same ?wiczenia.

7. Bod?cuj uk?ad nerwowy poprzez ?wiczenia i stymulacje FES, aby uruchomi? proces neurogenezy i odbudowa? program kontrolowania czynno?ci mi??ni. Dzi?ki Twoim wysi?kom poprawi si? ukrwienie, wzro?nie ilo?? sk?adników od?ywczych dostarczanych do tkanki mi??niowej a metabolity przemian energetycznych w komórkach b?d? na bie??co usuwane. Ust?pi? bóle i sztywno?? mi??ni, nie b?d? marz?y nogi lub r?ce, zmniejszy si? cz?stotliwo?? reagowania wzmo?onym napi?ciem mi??ni na ró?ne bod?ce.

8. ?wicz i stymuluj codziennie minimum 1 – 2 godzin ??cznie, ale si? nie przem?czaj. Nie pozwól na d?u?sz? ni? kilka dni przerw? w wykonywaniu ?wicze? i stymulacji.
 
Czy w?a?nie tak przebiega dotychczas Twoja lub Twojego dziecka rehabilitacja?

Zabiegi stymulacji funkcjonalnej obni?aj? spastyczno?? zarówno u pacjentów w stanach ?pi?czki lub apalicznym, osób przytomnych i ma?ych dzieci, po udarach, urazach rdzenia, w SM  i in. Je?eli to mo?liwe, to warto ?wiczy? ?wiadomie wykorzystuj?c oprócz zabiegów FES metod? EMG-biofeedback. Dzi?ki implementacji gier do ?wicze? biofeedback, codzienna terapia nie jest nudna i mobilizuje do coraz lepszych wyników. Najdro?szy aparat do terapii z funkcjami EMG biofeedback, FES i ETS kosztuje mniej ni? 2 tygodniowy turnus rehabilitacyjny a umo?liwa skuteczn? terapi? na codzie?, do skutku, nawet przez wiele miesi?cy. Obserwowanie na ekranie urz?dzenia (lub monitora) jak poprawia si? si?a skurczu i maleje spastyczno?? ma ogromny, pozytywny wp?yw na psychik? pacjenta i motywacj? do dalszego dzia?ania. Jak pisze prof.Helena S?k „Poczucie w?asnej skuteczno?ci jest zmienn? osobowo?ciow? i jest wynikiem do?wiadczania, ?e dzi?ki w?asnemu dzia?aniu powstaj? oczekiwane skutki. Wysokie poczucie w?asnej skuteczno?ci sprzyja zdrowiu i zaradno?ci a niskie mo?e powodowa? patologi?” [„Wprowadzenie do psychologii klinicznej” (2007)]

Dzia?aj i stosuj skuteczne metody a wtedy ?atwiej pokonasz spastyczno??.

Bo spastyczno?? to nie wyrok.

© Artyku? chroniony prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie w jakiejkolwiek formie bez zgody autora fragmentów lub ca?o?ci artyku?u zabronione.
Zapisy EMG wykonano metod? nieinwazyjnej, powierzchniowej elektromiografii.

PDF
Drukuj
Email